Yüzünüzü yıkadıktan sonra hissettiğiniz gerginlik ya da kollarınızdaki pul pul dökülme çoğu zaman aynı sorunun işaretidir. Cilt kuruluğu her yaşta ve her mevsimde görülebilen, doğru bakımla büyük ölçüde kontrol altına alınabilen yaygın bir durumdur. Bu yazıda kuruluğun nedenlerini, nasıl fark edileceğini ve cildinizi rahatlatmak için neler yapabileceğinizi anlatıyoruz.
Cilt Kuruluğu Nedir?
Cildin en dış tabakası, suyu içeride tutan ve dış etkenlere karşı koruma sağlayan bir bariyer görevi görür. Bu bariyeri oluşturan yağlar ve doğal nemlendirici maddeler azaldığında cilt su kaybeder, sertleşir ve pürüzlü bir hal alır. Cilt kuruluğu, bu nem ve yağ dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkan tablodur.
Cilt kuruluğu nasıl anlaşılır diye merak ediyorsanız şu belirtilere dikkat edebilirsiniz:
- Yıkandıktan sonra gerginlik ve çekilme hissi
- Mat, pürüzlü ve sert bir doku
- Pullanma, soyulma ve beyaz çizgilenme
- Kaşıntı
- İnce çizgilerin daha belirgin görünmesi
- İleri durumlarda kızarıklık ve çatlaklar
Eller, kollar, bacaklar ve yüz kuruluğun en sık görüldüğü bölgelerdir.
Cilt Kuruluğu Neden Olur?
Cilt kuruluğu neden olur sorusunun cevabı kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar doğuştan kuru bir cilt yapısına sahiptir. Yaş ilerledikçe yağ bezlerinin çalışması yavaşladığı için kuruluk artma eğilimindedir. Hormonal değişimler, yeterince su içmemek ve dengesiz beslenme de etkili olabilir.
Egzama, sedef, tiroid sorunları ve diyabet gibi bazı sağlık durumları ile bazı ilaçlar da cildi kurutabilir. Ancak günlük hayatta en sık karşılaşılan nedenler çevresel etkenler ve yanlış bakım alışkanlıklarıdır.
Çevresel faktörler
Cilt, içinde bulunduğu ortamın koşullarına doğrudan tepki verir. Havadaki nem azaldığında ciltteki su daha hızlı buharlaşır.
- Soğuk ve rüzgârlı hava: Kış aylarında cildin koruyucu yağ tabakası kolayca zayıflar.
- Kalorifer ve klima: Kapalı ortamların havasını kurutarak cildin nem kaybını artırır.
- Güneş: Korunmasız güneşlenme cildi kurutur ve bariyerini yıpratır.
- Kireçli ve klorlu su: Sık yüzmek ya da sert suyla yıkanmak ciltte gerginlik yaratabilir.
- Mesleki temas: Sık el yıkamayı ya da kimyasallarla çalışmayı gerektiren işler ellerde belirgin kuruluğa yol açabilir.
Yanlış cilt bakımı alışkanlıkları
İyi niyetle yapılan bazı bakım uygulamaları da cildi kurutabilir. En yaygın hatalar şöyle sıralanabilir:
- Çok sıcak suyla ve uzun süre duş almak
- Sert, yüksek köpüren sabun ve temizleyiciler kullanmak
- Yüzü günde ikiden fazla yıkamak
- Sık ve sert peeling yapmak
- Alkol içeren tonik ve losyonları düzenli kullanmak
- Asit ya da retinol içeren ürünleri gereğinden sık uygulamak
- Yıkandıktan sonra nemlendirici sürmemek
- Cildi havluyla ovalayarak kurulamak
Bu alışkanlıklar cildin doğal yağlarını uzaklaştırarak bariyeri zayıflatır ve kuruluğu kalıcı hale getirebilir.
Cilt Kuruluğuna Ne İyi Gelir?
Kuruluğun giderilmesinde temel hedef, cilde nem vermek ve bu nemi içeride tutmaktır. Bunun için hem ürün seçimi hem de uygulama biçimi önem taşır.
Doğru nemlendirici: İyi bir cilt kuruluğu kremi genellikle üç tür içeriği bir arada sunar. Hyaluronik asit, gliserin ve üre gibi nem çekiciler suyu cilde bağlar. Seramidler, skualan ve shea yağı gibi yumuşatıcılar cilt bariyerini destekler. Vazelin ve benzeri kapatıcı içerikler ise nemin buharlaşmasını azaltır. Çok kuru bölgelerde losyon yerine daha yoğun krem ya da merhem dokulu ürünler tercih edilebilir.
Doğru zamanlama: Nemlendiriciyi duştan ya da yüz yıkamadan sonraki birkaç dakika içinde, cilt hâlâ hafif nemliyken sürmek etkisini artırır.
Nazik temizlik: Sabun içermeyen, kremsi yapıda ve parfümsüz temizleyiciler cildi daha az yorar. Duş süresini kısa, suyu ılık tutun.
Bitkisel yağlar: Badem, jojoba ya da argan gibi yağlar nemlendiricinin üzerine birkaç damla uygulandığında yumuşaklık hissini artırabilir. Her yağ her cilde uygun olmayabileceğinden önce küçük bir bölgede deneyin.
Beslenme: Cilt kuruluğu için vitamin arayışında olanlar A, C, D ve E vitaminleri ile omega-3 yağ asitlerinin cilt sağlığındaki rolünden söz edildiğini duymuştur. Bunları öncelikle balık, ceviz, avokado, zeytinyağı, yeşil yapraklı sebzeler ve renkli meyveler gibi besinlerden almak en sağlıklı yoldur. Takviye kullanmayı düşünüyorsanız önce hekiminize danışın; eksiklik olup olmadığı tetkikle anlaşılır.
Kuruluk yoğun kaşıntı, kızarıklık, çatlama veya kanama ile birlikteyse ya da düzenli bakıma rağmen geçmiyorsa altta yatan bir cilt hastalığı olabilir. Bu durumda bir dermatoloğa başvurmak gerekir.
Cilt Kuruluğunu Önlemek İçin İpuçları
Kuruluğu oluşmadan engellemek, tedavi etmeye çalışmaktan çok daha kolaydır. Günlük hayatta şu önerileri uygulayabilirsiniz:
- Sabah ve akşam, mevsim fark etmeksizin nemlendirici kullanın.
- Ellerinizi her yıkadıktan sonra el kremi sürün.
- Bulaşık ve temizlik işlerinde eldiven takın.
- Kışın oda havasını nemlendirin; kalorifer üzerine su kabı koymak bile fark yaratabilir.
- Soğuk havalarda atkı ve eldivenle cildinizi koruyun.
- Her gün güneş koruyucu kullanın.
- Gün içinde düzenli su için.
- Cildinize temas eden kıyafetlerde pamuklu kumaşları tercih edin.
- Dudaklarınızı nemlendirici bir balsamla koruyun.
- Haftada bir defadan fazla peeling yapmayın.
Cilt kuruluğu çoğu zaman basit alışkanlık değişiklikleri ve düzenli nemlendirme ile rahatlar. Cildinizi nazikçe temizlemek, nemini kilitlemek ve dış etkenlerden korumak işin özünü oluşturur. Uzun süren, tekrarlayan ya da rahatsızlık veren kuruluk durumlarında ise en doğru yönlendirmeyi bir dermatologdan alabilirsiniz.
