Birçok kişi bakır boruları sadece tesisatçılarla ilişkilendirir; oysa bakır boru dünyası çok daha geniştir. Soğutma sistemlerinde, klima devrelerinde, medikal gaz hatlarında, endüstriyel akışkan taşıma sistemlerinde ve ısı transfer cihazlarında bakır borular uzun yıllar görev yapar. Görevini tamamlayan her boru ise hurda olmaya adaydır. Ve hurda bakır boru, geri dönüşüm sektöründe en çok aranan malzemelerden biridir.
Bakırın atomik özellikleri onu mükemmel bir iletken yapar. Isıyı ve elektriği taşıma kabiliyeti, bakırı enerji sistemlerinin vazgeçilmezi haline getirir. Bu yüzden bakır boru hurdası yalnızca metrik olarak değil, stratejik olarak değerlidir. Kullanım ömrünü doldurmuş bir klima hattından çıkan borular, endüstriyel bir chiller sisteminden sökülen serpantinler ya da medikal gaz tesisatından ayrılan borular çoğu zaman geri dönüşüm sistemine girecek malzemelerdir.
Sökümün Sahadaki Yüzü
Soğutma ustaları veya tesisat ekipleri bir sistemi söktüğünde ortaya sadece boru çıkmaz; aynı zamanda bakır dirsekler, adaptörler, brazing kaynak noktaları, izolasyon kalıntıları ve bağlantı parçaları da çıkar. İzolasyonlar sökülür, fittings ayrılır, bakır parçalar birbiriyle bütünleştirilir. Bu noktada metalin kaderi değişir; çünkü boru artık bir yapı bileşeni değil, geri kazanılabilir hammaddedir.
Birçok sanayi bölgesinde bu bakır borular saha tedarikçilerinin radarına girer. Metal akışını kaynaktan toplayan firmalar arasında hurdacı şeklinde hizmet veren işletmeler bulunur ve boruların ayrıştırma süreci bu şekilde başlar.
Geri Dönüşümde Bakırın Avantajı
Bakır geri dönüşümünde enerji tasarrufu, birincil üretime göre ciddi fark yaratır. Cevherden bakır üretmek hem pahalı hem de yüksek enerji tüketimlidir. Oysa hurda bakır boru ergitildiğinde, malzeme neredeyse %100 verimle yeniden kullanıma girebilir. Bu durum elektrik üretim ve iletim sistemleri için özellikle önemlidir, çünkü sistemler yüksek iletkenlik ister ve geri dönüştürülmüş bakır bu standardı karşılar.
Bakır boru hurdasının geri dönüşümü aynı zamanda atık depolama sahalarının yükünü azaltır. Plastik veya kompozit gibi çözülmesi zor malzemelerin aksine, bakırın geri dönüşümü çok eski bir gelenektir ve günümüzde modern tesislerde endüstriyel standartlarla yürütülür.
Coğrafya ve Ticaret Etkisi
Bakır boru hurdası özellikle kentleşmiş bölgelerde daha yoğun bulunur. Klima sistemlerinin bol olduğu sıcak bölgelerde, medikal tesislerin yoğun olduğu şehir merkezlerinde ve sanayi bölgelerinde bu malzeme akışı süreklidir. Soğutma ve tesisat firmaları eski sistemleri söktükçe bakır döngüsü devam eder.
İşte bu noktada lojistik avantaj devreye girer. Geri dönüşüm tesislerine yakınlık, tedarik zincirinin hızını artırır. Sanayi akslarına yakın faaliyet gösteren Gebze hurdacı türü işletmeler bakır boruların kaynağından tesise aktarımını kolaylaştırır. Böylece bakır kaybolmaz; yeniden ergitilir, yeniden şekillenir, yeniden hayat bulur.
